Istraživači s četiri evropska univerziteta razvili su novu bazu podataka koja objedinjuje različite podatke iz monitoringa hrane na tržištu Evropske unije na prisustvo ostataka pesticida, veterinarskih lijekova i hemijskih kontaminanata u jedan strukturirani skup podataka kojim se unaprjeđuje pristupačnost i omogućuje analiza podataka. Pomoću ove baze podataka koja sadrži 392 miliona unosa, istraživači su identificirali trendove u oblasti sigurnosti hrane širom Evrope za period od 2000. – 2024. godine.
Nova sveobuhvatna evropska baza podataka o sigurnosti hrane (CompreHensive European Food Safety, CHEFS) preuzima podatke iz zvaničnih monitoringa sigurnosti hrane koje su države članice prikupile i dostavile Evropskoj agenciji za sigurnost hrane (EFSA). Ovi podaci uključuju više od 392 miliona analitičkih rezultata na 15,2 miliona uzoraka i više od 4000 različitih vrsta hrane.
Na osnovu podataka iz CHEFS, istraživači su ispitali trendove u oblasti sigurnosti hrane između 2000. i 2024. godine. Od 392 miliona analitičkih rezultata iz baze podataka, neusklađenih je bilo 0,025% (97,294). Rezultati obuhvaćaju uzorke uzete u sklopu nasumičnog uzorkovanja (53.1%), uzorkovanja na osnovu rizika (23.4%), uzorkovanja na osnovu sumnje (5.3%) i „ostalog“ uzorkovanja (18%).
Generalno, broj analitičkih rezultata u periodu od 2000.-2024. godine je u porastu, osim pada u 2020. i 2021. godini zbog pandemije COVID-19. Nije porastao samo broj analitičkih rezultata, nego je unaprjeđen i kvalitet metapodataka prikupljenih u sklopu izvještavanja EFSA-e te je tako npr. procenat uzoraka nepoznatog porijekla u periodu između 2017. i 2024. godine desetostruko smanjen. Najčešće identificirane opasnosti u sklopu monitoringa u kategoriji hemijskih opasnosti bili su teški metali i mikotoksini, u kategoriji ostataka pesticida organofosfatni hlorpirifos, diazinon i pirimifos-metil, a u kategoriji ostataka veterinarskih medicinskih proizvoda (VMPR) antibiotici eritromicin, danofloxacin i doksiciklin.
Naučni rad u kojem je opisan razvoj baze podataka CHEFS, uključujući trendove identificirane kroz istraživačke analize, možete pročitati ovdje.
Kako bi se omogućilo korištenje ovih podataka pomoću vještačke inteligencije (AI) te praćenje trendova u oblasti sigurnosti hrane, predviđanje opasnosti i pružanje podrške sistemima ranog upozoravanja, istraživači su reformatirali i konsolidirali podatke koji su se nalazili u hiljadama dokumenata sa stotinama gigabajta. U projektu su učestvovali istraživači sa Univerziteta Wageningen (Wageningen University), Univerziteta veterinarske medicine u Budimpešti (University of Veterinary Medicine Budapest), Istraživačkog instituta Syreon (Syreon Research Institute) i Češkog univerziteta bioloških znanosti (Czech University of Life Sciences).
Bazi podataka CHEFS možete pristupiti putem sljedećeg linka.
